Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/erenaligulcom/public_html/ayar.php on line 9
Eren Ali Gül - İnsan ilişkileri: egemen güçlerin ``toplum ütopyaları´´

İnsan ilişkileri: egemen güçlerin ``toplum ütopyaları´´

Birkaç gün öncesinde yayıma verdiğim Kapitalizmin insan ilişkilerine ve tüketim üzerinde durduğum metnin (bkz. Tüketim ilişkilerde tepeden post-modern hukuk) üzerine  aşağıdaki metinden doğru devam ederek okuyabilirsiniz.

İnsan ilişkileri günümüzde yozlaşmıştır, bu nedenle salt ekonomik ihtiyaç(lar) etrafında ilişkilenme biçimleri de artmıştır. Bireylerin, birey olmaktan çıkamadığı bu nedenle de toplumsallaşmaya yönelimlerinin de olmadığı bir dönem itibariyle, bunun sistem ve organları tarafından meşrulaştırılarak çeşitli reklamlarda, medya, görsel ve toplu iletişim araçlarında çokça kullanılmasına zemin hazırlamıştır. 

Egemen güçler olarak tarif ettiğimiz yerli ve yabancı sermaye grupları kendi toplumlarını, toplumsal hukuku, hukukun içinde etkin aktörleri de yaratmayı hedeflerken insanların düzen içinde ve düzenin evrilmesi gereğince verecekleri tepkileri analiz etmektir. Bu analizler sonucunda, daha mükemmel bir ütopik toplum ilişkisi yaratmış olacaktırlar. Toplumları kontrol etmek, onların olaylar ve durum karşısındaki reflekslerini tespit etmek, egemenlerin korkularını ve yaratmak istedikleri korku ülkelerini de bu denli açığa vurarak sadeleştirilmiş bir biçimde karşımıza koymaktadır.

İnsanları ve ilişkilerini kontrol altında tutan, kimlik bilgilerinin ortak bir veri havuzunda ifşa edilmesi kişisel güvenliğin de zedelenmesine yol açacaktır. Egemen güçler, insanlardan aldıkları bilgileri çeşitli kategorilerde sınıflandırmaktalar. Bunu çeşitli bilgisayar yazılımları ve istatistik kurumları da gerçekleştirebilir. Bunlar; demografik, coğrafik, ekonomik, sosyal-siyasal farklılıklar olmak üzere belli başlı kriterlere ayrılırlar. Sistem, sizin siyasal ve sosyal konumunuz hakkında bilgi almak isterse bunu terör/güvenlik kapsamında ilgili kurumlardan edinebilir. Aynı anda sizin ekonomik idari yapınız hakkında bilgi almak isteyen bir şirket için sizin bilgileriniz çok değerli olabilir. Yeni üreteceği bir ürünü satmak için sizin ekonomik şartlarınızı bilmesi, yatırım bazında kar marjını ve satım potansiyelini çeşitli demogratik etkenlere de bağlı kalarak inceleyebilir. En çok hangi alışveriş merkezinden tüketim ve sarf ürünleri tedarik ettiğiniz yine ilgili şirketler için can alıcı bir noktadır.

Günümüzde toplu iletişim araçları için ``toplu izleme aygıtları´´ adını verebiliriz. Bunun başlıcaları; televizyon, bilgisayar, (güvenlik kameraları, cep telefonları, masaüstü bilgisayarlar, internet gibi aygıtları bilgisayar olarak sınıflandırabiliriz) bilboard'lar, sanal reklamlar, vb. şeklinde uzatabiliriz. Bu iletişim araçları bilinçsiz kullanıldığında her an gözetleme merkezinin işlemine takılabilirsiniz.

Bu konuya ilişkin alıntı yapabiliriz:

``Küresel kapitalizm yeni teknolojilerin, özellikle de iletişim teknolojilerini kullanarak toplumsal denetimi sağlanmaktadır. "Gözün iktidarı" küreselleşmekte ve toplumsal özgürlükleri yok ederek, baskıcı gözetim toplumunu yerel iktidarların yardımıyla yeniden-biçimlendirmektedir. Küresel panoptikon, yeni emperyal iktidarın "yeni-dünya düzeni"dir. Toplumlar, küreselleşme süreci ile birlikte, "gözün iktidarı" tarafından teslim alınmıştır, başka bir deyişle herkes "gözaltına" alınmıştır. Küresel iktidarın teknolojik gözü toplumları tehdit olarak tanımlamakta ve tüm dünya yeni iletişim ve savaş teknolojilerinin kullanımıyla yüksek güvenlikli bir hapishaneye dönüştürülmektedir. Küresel panoptikon, iktidarın toplumları mahkûm ettiği kara-ütopyadır. Toplumsal özgürlük ise halen bir ütopyadır, "göz" iktidardan arınıp özgürlük ve eşitlikçi bir toplumun düşünü görmedikçe, iktidarın organı olarak özgürlüğü tehdit etmeye devam edecektir´´ (i)

Henri Lefebvre, insanlığın içinde bulunduğu durumun siyasal bir sürecin takip ettiği artçı problemlerden kaynaklandığını vurgulamaya geç kalmamıştır. Toplumun üst kesimlerinden alt kesimlerine kadar tüketim toplumlarının içinde bulunduğu aciz duruma ilişkin şunları söylemektedir:

Mevcut iktisadi sistemin hegemonyasını sadece toplumun üst kurumlarında değil de, bireylerin gündelik hayatlarında da kurguladığını söyler. Bireyin modern dünyadaki bürokratik olarak yönlendirilmiş tüketim toplumu içindeki çektiği bütünleşme sıkıntılarını hafifletmek için, sistemin estetik kaygıları nasıl da metalaştırıp kitlelerin önüne sürdüğünü şu örneklerle açıklamaktadır: ``Sinema ve tiyatro dünyasındaki eğitimli büyük burjuvaların yeniden oluşturulan kent merkezlerinde yer alan terk edilmiş, çürümüş ya da yıkılmış binaları yeniden izole ederek, kent dışındaki lüks evlerini terk etmeleri, ayrıcalıklarnı değerli mülk ve tüketim kültüründe hisseden bu kitlelerin antika üsluplu mobilyaların üstüne atlamaları; yine bununla bağlantılı olarak boş zamanlarını değerlendirme tarzı olarak önlerine sunulan Grek ve İtalyan antik kentlerine seyahatler düzenlenmesi´´ gibi... (ii)

Kısaca sonuç yerine: İnsanlığın bugün geldiği noktada, tüm bu tıkanmaların ve toplumsal travmotolojinin sorumlusu bu kirli düzenin kendisidir. Toplumların özgürlük hakları, birey ve toplumun kendi üzerinde iç demokrasisinin ve hak özgürlük arayışlarının kapatılması tersi bir durum olarak toplumsal patlamaya neden olabilir. Bu toplumsal travma, yaratılan travmayı eğer doğru yerde kanalize edebilirse-ki bu devrim niteliği taşır, kendi özgürlüğünü kazanabilir. Bu noktada, özgürlüklerin bireyden başlayarak toplumsallaşması gereği ancak bireyin kendini aşarak, topluma hakim bir inanışı doğurabilir, kendine has karakteristiği yükümlülük kılabilir. 

İnsanların kendi özgür iradesi ile düşünebilmeleri, daha önce de altını çizdiğim ``toplu izleme aygıtları´´ndan farklı olarak bir makine/meta olarak değil de, bir düşünce biçimi olarak kendini ortaya çıkarmalıdır.  

Kaynakça:

(i): Jeremy Bentham, Catherine Pease-Watkin, Simon Werret, ("Panoptikon - Gözün İktidarı")
(ii): Lefbvre, "Modern dünyada gündelik hayat" 1998:80)

Eren Ali Gül



Bu içerik 897 kez okundu


Müzik aletleri

Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/erenaligulcom/public_html/ayar.php on line 9

Fatal error: Cannot redeclare meta() (previously declared in /home/erenaligulcom/public_html/php/meta.php:9) in /home/erenaligulcom/public_html/php/meta.php on line 28